René en Peter van der Krogt
Mens & Dier in Steen & Brons
Zuid-Holland Den Haag
Den Haag

Plein 1813

Nationale Onafhankelijkheid

Koning Willem I met G.K. van Hogendorp, F.A. van der Duyn van Maasdam en L. van Limburg Stirum
Jacques en Joseph Jaquet en W.C. van der Wayen Pieterszen
Rijnlandse kunstgieterij J.E. Stöxen
1863-69

Den Haag -  Nationale Onafhankelijkheid   Den Haag -  Nationale Onafhankelijkheid

Beschrijving

Het monument is opgebouwd uit een groot aantal elementen en vertoont diverse opschriften. Het is een brede, vierkante zuil op een groot voetstuk, en met een afgeplatte top, waarop een beeld van de triomferende Nederlandse maagd staat. Aan voorzijde staat een beeld van Willem I en aan de achterzijde dat van de drie die zijn terugkomst voorbereidden. Aan beide zijkanten zijn vrouwenfiguren geplaatst die de godsdienst en de geschiedenis personifiëren.


Willem I, die de eed op de grondwet aflegd.

Standbeeld van het drietal afgebeeld dat de terugkeer van Oranje voorbereidde: Van Hogendorp, Van der Duyn van Maasdam en Van Limburg Stirum.

Tekst op de voorzijde:

Willem Frederik,
Prins van Oranje-Nassau,
30 November 1813, na eene scheiding van 19 jaren, aan het vaderland wedergegeven,
aanvaardde 2 december 1813 voor zich en zyne nakomelingen de souvereiniteit
der Vereenigde Nederlanden;
30 Maart 1814 te Amsterdam ingehuldigd,
zwoer hy de grondwet te onderhouden en de onafhankelykheid van den staat
en de vryheid en welvaart der ingezetenen met al zyne krachten te bevorderen.
Als nationaal blyk van dank aan hem,
Nederlands hoofd en redder, werd dit gedenkteeken gesticht uit bydragen, verzameld in alle provincien
en in de overzeesche bezittingen des ryks.

Het gedenkteeken plechtig onthuld
door
Prins Frederik der Nederlanden
17 November 1869.

Achterzijde:

Gysbert Karel van Hogendorp,
Frans Adam Baron van der Duyn van Maasdam en Leopold graaf van Limburg Stirum
ondernamen 17 November 1813 het herstel van Nederlands onafhankelykheid onder den kreet van
Oranje-Boven;
in hunne gevaren, in hun beleid, in hunne overwinning deelden
A.R. Falck en J.M. Kemper,
G.C.R.R. van Brienen van Ramerus, E. Canneman, F.D. Changuion, J. Fagel, C.A. Fannius Scholten, W. van Heynsbergen,
E. van der Hoeven, J.F. van Hogendorp, C.F. de Jonge, F.C. de Jonge, A. Kikkert, H.A. van Kinckel, C.R.T. Krayenhoff,
J.S. May, H.G. de Perponcher, A.H.J. van der Plaat, D. Repelaer van Driel, J. Slicher, J.D. Sweerts de Landas,
J.G. van Oldenbarneveld genaamd Witte Tullingh, G. Verdooren, G.T. Wauthier,
en vele andere brave burgers en krygslieden.
Een dankbaar volk eert hunne nagedachtenis.

De eerste steen gelegd
door
Koning Willem III
17 November 1863

Aan weerszijden is een stenen fries met reliëf:

Links

De aankomst van Willem I in Scheveningen op 30 november 1813

Rechts

Het juichende volk en een zestal leden van de Nationale Garde, het plaatsen van de oranje-vlag op de toren van de Grote Kerk
en het dragen van de oranje-kokarde door Van Limburg Stirum

Boven deze reliëfs twee personificaties:

Links:

Geschiedenis
Rechts:

Geloof

Het Vaderland
wederom geplaatst in een rang
der volken van Europa
brief prins van oranje
van 22 november 1813
de heer heeft
groote dingen by ons gedaan
dies zyn wy verbeyd
ps 126 vs 3

Rondom de top van het monument zijn in reliëf de wapens van de negen provincies volgens de grondwet van 1814: Gelderland, Holland, Zeeland, Utrecht, Vriesland, Overijssel, Groningen, Braband en Drenthe (onder Brabant vielen "alle de Landen en Steden, voormaals bekend onder den naam van Generaliteits Landen, en uit zoodanig andere, als in lateren tijd verkregen en daarbij gevoegd zijn"), het tiende wapen is dat van het Huis van Oranje.


Gelderland

Huis van Oranje

Holland*

Utrecht

Overijssel

Brabant

Drenthe

Groningen

Friesland

Zeeland
* Holland was nog niet gesplitst in Noord- en Zuid-Holland.

In het plaveisel rondom het monument staan, boven de trappen de volgende teksten:

De beelden Willem I en het drietal zijn gesigneerd: joseph jaquet
de allegorische voorstellingen zijn van Jacques Jaquet.

De architect heeft het monument linksonder aan de voorzijde gesigneerd: w.c.v.d.w. pieterszen

Kunstenaar

Joseph (Jan Jozef, Jean-Joseph) Jaquet (Antwerpen 1822-Schaarbeek 1898, RKD-database) en zijn broer Jacques (Petrus Jacobus) Jaquet (Antwerpen 1828-St. Joost-ten-Noode 1899).

Willem Cornelius van der Wayen Pieterszen (Middelburg 1819-Den Haag 1874), architect.

Opmerkingen

Het monument herdenkt de overwinning op Napoleon en de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden op Plein 1813. De eerste steen is gelegd op 17 november 1863 door koning Willem III (kleinzoon van Willem I), en precies zes jaar later is het beeld onthuld door prins Frederik, de zoon van Willem I.
De beelden zijn in de jaren 1950 vervangen. Het gehele monument is in 2004 gerestaureerd.

En het "Driemanschap", die zijn terugkeer naar Nederland in 1813 voorbereidden:

Willem Frederik van Oranje-Nassau (Den Haag 24 augustus 1772 – Berlijn 12 december 1843), Prins van Oranje-Nassau, Soeverein Vorst der Nederlanden (1813-1815), Koning der Nederlanden (1815-1840).

Oude ansichtkaart(en)

       
Klik op een kaart voor vergroting.

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

  • Duyn van Maasdam, F.A. van der
  • Hogendorp, G.K. van
  • Jaquet, Jacques en Joseph
  • Limburg Stirum, L. van
  • Oranjehuis
  • Standbeeld
  • Stöxen, Rijnlandse kunstgieterij J.E.
  • Wayen Pieterszen, W.C. van der
  • Willem I, koning
  • Locatie (N.B. 52°5'10" - O.L. 4°18'17")

    eXTReMe Tracker
    Objectcode: ZH15bg; Opgenomen: 2 april 2006  / gewijzigd: 2 februari 2013
    Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
    Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
    © Website en Foto's: René & Peter van der Krogt