Mens & Dier in Steen & Brons

Zuid-Holland Den Haag
Den Haag

Newtonplein

René Descartes

La Haye en Touraine (nu Descartes) 1596 - Stockholm 1650
Frans filosoof en wiskunidge, die het grootste deel van zijn leven in de Republiek woonde
(Wikipedia)
Alfred-Emilien comte de Nieuwerkerke
Fonderie de Eck et Durand
1845

Den Haag -  René Descartes   Den Haag -  René Descartes

Beschrijving

Standbeeld op een natuurstenen voetstuk, met op de voorzijde descartes.
Op de voorzijde van de bodemplaat van het beeld staat: cogito, ergo sum

De bodemplaat van het standbeeld is gesigneerd:

rechts: Cte E de Nieuwerkerke 1845
links: Fderie DE Eck ET Durand 1845

Kunstenaar

Opmerkingen

In Het Vaderland van 21 april 1929 stond een artikel over Descartes, waarin uitgebreid op de geschiedenis van zijn standbeeld wordt ingegaan:
In het jaarboek van Die Haghe van 1913 schreef de directeur van het Kon. Huisarchief, wijlen prof. dr. F. J. L. Kramer over het ruiterbeeld van Willem den Zwijger, dat Koning Willem II aan van Niewerkerke bestelde en dat in '45 onthuld werd. Tijdens een van zijn bezoeken aan de Residentie, vernam Z.M de Koning, dat v. Nieuwerkerke ook een standbeeld onder handen had van René Descartes, dat hem was opgedragen door het gemeentebestuur van het stadje La Haye bij Tours, Descartes' geboorteplaats, en inderdaad is het daar ook onthuld. Maar vóór dit gebeurde, had Willem II reeds beslag gelegd op een bronzen afgietsel van Descartes' beeltenis, die Nieuwerkerke aan Z. M. hoogstwaarschijnlijk in verkleind model of in teekening had vertoond. Het beeld werd in 1845 door den Koning bestemd voor zijn park. waarin hij meer andere beelden had doen opstellen.

Wat zou die kunstlievende vorst wel zeggen, wanneer hij in zijn oude residentie kon terugkeeren en daar vernam wat er van zijn karakteristiek beeld van den grooten Franschen wijsgeer geworden was!

Het is bekend, dat na 's Konings dood de kunstschatten, die hij verzameld had, niet bijeengebleven zijn, maar meerendeels in andere handen zijn gekomen, alsook dat een groot gedeelte van de terreinen achter zijn paleis zijn verkocht. Ook, het Willemspark is toen van eigenaar veranderd en in bezit gekomen van de gemeente s-Gravenhage. De beelden die op de verkochte gronden stonden, gingen mede in handen van den nieuwen eigenaar over en zoo kwam de gemeente ook in het bezit van het beeld van Descartes, door v. Nieuwerkerke.

Wat er toen gebeurd is met het standbeeld, is zeer merkwaardig. Nadat het eerst met de overige beelden op de Gemeentewerf opgeborgen was geweest, bracht men Descartes over naar een binnenplaats van de H. B. S. aan 't Bleijenburg!

René Descartes, door zijn langdurig verblijf in Nederland bijna onze landgenoot, wiens faam klonk en nog klinkt over Europa, heeft toen daar vele jaren in een vergeten hoek gestaan, totdat in 1912 prof. dr. P. van Geer dit staaltje van beleid onzer vroede mannen aan 't licht bracht. Hun opvolgers hebben toen niet lang geaarzeld en in 1913 het beeld een plaats gegeven op het Newtonplein, te midden van een stratennet, waar men rechts en links de namen leest van Cartesius, Keppler, Galileï, Copernicus, Columbus en welke groote namen al niet meer.

Toch zou het eigenaardiger zijn, als men het Newtonplein verdoopte in Cartesiusplein, want vele wandelaars houden het beeld voor een monument van Newton. Allicht kan men voor Newton wel eenander plein of straat uitkiezen.

Daar het Newtonplein een volkswijk is en de Haagsehe jeugd daar koning kraait, ziet het beeld er allerschandelijkst uit. Binnen het hek ligt het vol baksteenen, straatvuil, blokken van manden enz. ja, men heeft zelfs kans gezien het beeld een ouden fietsband om te werpen, bij wijze van een ordelint "en sautoir"!

Oude ansichtkaart(en)

 
Klik op een kaart voor vergroting.

Reacties

Reageer op dit beeld

Bronnen en verdere informatie

Aanklikbare trefwoorden:

Locatie (N.B. 52°4'19" - O.L. 4°16'39")

eXTReMe Tracker
Objectcode: ZH15vd; Opgenomen: 3 mei 2006
Van elk standbeeld hebben wij uit diverse hoeken foto's gemaakt en bovendien detailfoto's van de diverse teksten.
Als je deze foto's wilt zien of een of meer foto's wilt gebruiken, neem dan contact met ons op via het contactformulier met vermelding van de objectcode.
© Website en Foto's: René & Peter van der Krogt